Forex Türkiye’de bilinen adı ile Kaldıraçlı Alım Satım hizmeti veren Aracı kurumlar SPK tarafından 3 ayrı gurupta sınıflandırılmıştır.

Aracı Kurumların arasındaki farklar 3 ayrılmıştır, Sermaye Yeterliliği ve SPK tarafından sağlanan izinler doğrultusunda, aracı kurumların yetkileri farklılık göstermektedir. Bunlar ; Geniş Yetkili Aracı Kurum, Kısmı Yetkili Aracı Kurum ve Dar Yetkili Aracı Kurum, aracı kurumlar arasındaki farkları bu yazımızda ele alıyoruz.

Aracı Kurumların Yetkileri ve Arasındaki farklar

1. Dar Yetkili Aracı Kurumlar : Emir iletimine aracılık ve yatırım danışmanlığı faaliyetlerinden herhangi birini veya tamamını yürütecek olanlar “dar yetkili”, Dar yetkili aracı kurumların 2.000.000 Türk Lirası asgari özsermayeye sahip olması gerektiği SPK tarafından hükme bağlanmıştır.
2. Kısmi Yetkili Aracı Kurumlar : İşlem aracılığı, en iyi gayret aracılığı faaliyeti, sınırlı saklama hizmeti ve portföy yöneticiliği faaliyetinden herhangi birini veya tamamını yürütecek olanlar “kısmi yetkili”,kısmi yetkili aracı kurumların 10.000.000 Türk Lirası asgari özsermayeye sahip olması gerektiği SPK tarafından hükme bağlanmıştır.
3. Geniş Yetkili Aracı Kurumlar : Portföy aracılığı faaliyeti, genel saklama hizmeti ve aracılık yüklenimi faaliyetinden herhangi birini veya tamamını yürütecek olanlar “geniş yetkili”. Geniş Yetkili aracı kurumların 25.000.000 Türk Lirası asgari özsermayeye sahip olması gerektiği SPK tarafından hükme bağlanmıştır.

SPK tarafından asgari özsermayeye gereksinimleri SPK nın haftalık olarak yayımladığı 2017/1 Haftalık Bülteninde yayımlanan bilgilere göre 2017 itibarı ile yükseltilmiştir. 

Dar Yer Yetkili Aracı Kurumlar

Müşterileri tarafından iletilen tüm emirleri, müşterinin emrini saklama hakkı olmadığı için anlaşmalı olduğu bir aracı kuruma iletmek zorundadır. Müşterinin açmış olduğu pozisyonun pazar riskini taşıyarak Emir Saklama Hizmeti vermeye hakkı yoktur. Bu tip aracı kurumlara genelde Electronic Communications Network (ECN) veya Straight Through Processing (STP) gibi iki farklı türde hizmet vermektedirler.

Dar Yetkili Aracı Kurumlar, müşterinin pozisyonu ilettiği aracı kurumdan aldığı Spread indirimi ve Komisyonlardan aldığı paydan kar etmektedir. Müşterileri Kar veya Zarar ettiğinde bu Kar Dar Yetkili aracı kurumun çalıştığı Geniş Yetkili Aracı kurum tarafından karşılanır. Zarar ettiğinde ise bu zarar Dar Yetkili aracı kurumun çalıştığı Geniş Yetkili aracı kuruma gider. Dar Yetkili aracı kurumlar sadece Spread ve komisyonlar üzerinden kar ederler.

Dar yetkili Aracı Kurumlar, Sadece SPK tarafından Geniş Yetkili aracı kurumlara emir iletimi yapabilmektedirler. Yurt dışında yerleşik bir aracı kuruma emir iletimi yapamazlar.

Dealing Desk (DD), No Dealing Desk (NDD), Electronic Communications Network (ECN) veya Straight Through Processing (STP) arasındaki farklar nelerdir ?

Kısmi Yetkili Aracı Kurumlar

Müşterileri tarafından iletilen emirlerin bir kısmını saklama, özsermayesine göre de bir kısmını Geniş Yetkili başka bir aracı kuruma yönlendirme yetkisine sahiptirler. Alım Satım işlemleri dışında Halka arza aracılık faaliyetleri de yerine getirebilmektedirler. Bu tarz şirketlerin illa ki bir Dealing Desk’e sahip olması gerekmez,  şirket ister ise müşteri pozisyonlarının tamamını banka veya başka geniş yetkili bir aracı kuruma yönlendirebilmektedir.

Dar yetkili bir aracı kurumun emirlerini saklama hakları yoktur.

Kısmi Yetkili bir aracı kurumun sakladığı emirler üzerinden müşterilerinin Zararından kar eder. Geniş Yetkili başka aracı kurumlara yönlendirdiği emirler var ise bu emirlerin Kar ve Zararları Geniş Yetkili aracı kurum tarafından karşılanır.

Hem Dealing Desk hemde ECN ve STP hizmeti verebilmektedirler.

Geniş Yetkili Aracı Kurumlar

Portföy aracılığı faaliyeti, genel saklama hizmeti ve aracılık yüklenimi faaliyetinden herhangi birini veya tamamını yürütecek olan aracı kurumları SPK tarafından Geniş Yetkili Aracı Kurum lisansı almaktadırlar.

Müşterilerinin pozisyonlarının tamamını özsermaye yeterliliğine göre saklama hakkına sahiptirler, özsermaye dengesini bozan müşteri emirlerini ise banka veya başka geniş yetkili aracı kurumlara iletirler.

Kısmi Yetkili ve Dar Yetkili aracı kurumlarının, müşterilerinden gelen emirleri saklama hakkına da sahiptirler. Diğer bir deyiş ile sakladığı emirler üzerinden müşterileri zarar ettiğinde bu kurumlar Kar ederler. Sakladığı emirler üzerinden bir müşterisi Kar eder ise bu aracı kurum Zarar eder.

Geniş Yetkili aracı kurumlar Dealing Desk ile çalışmaktadırlar yine de, şirket ister ise müşteri pozisyonlarının tamamını banka veya başka geniş yetkili bir aracı kuruma yönlendirebilmektedir. Geniş Yetkili başka aracı kurumlara yönlendirdiği emirler var ise bu emirlerin Kar ve Zararları Geniş Yetkili diğer aracı kurum tarafından karşılanır.

Bu tarz Brokerler genelde Market Maker olarak adlandırılan