TCMB faizleri yükseltecek mi?

ABD Merkez Bankası (FED) faizleri yükeseltti, peki Türkiye Merkez Bankası TCMB faizleri arttıracak mı ?

16 Aralık 2015’te, FED 7 yıldır devamlı olarak düşürdüğü faiz oranlarını beklendiği gibi ilk kez yükseltti. Şimdi gözler 22 Aralık’ta gerçekleştirilecek Merkez Bankası toplantısına çevrildi. Faiz oranları değiştirilsin veya değiştirilmesin TRY’li paritelerde ve Borsa İstanbul (BIST) endeklerinde sert dalgalanmalar yaşanacağı kesin.

Olası bir dalgalanmanın sebebi olarak, beklentilerin faiz oranlarının yükseltilmesinden yana olması. Bir beklenti olduğu için, değişiklik olmasa dahi bir dalgalanma kesin olacaktır. Bu dalgalanma tamamen spekülatif olacaktır.

Merkez bankasının bir haftalık vadeli repo faiz oranı şu anda %7.5 seviyesinde.
Gecelik borç verme faizi ise %10.75 seviyesindedir.
Gecelik borç alma faizi ise %7.25 seviyesinde.

Neden bir beklenti var?

Amerika Merkez Bankası (FED) geçen hafta 16 Aralık 2015 Çarşamba günü, 9 yıl önceki seviye olan %0.50 seviyesine yükseltti. Oluşan ekonomik kriz ve piyasadaki para likideliğini arttırarak ekonomisi güçlendirmek için düşürmüştü. Aradan geçen 9 yıl sonunda işsizlik oranı %10-11 seviyelerinden %5’lere düşmüş, ülkenin ekonomik olarak dış ticaret açığı ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu nedenle faiz arttırımı yapılacağı spekülasyonu 2014 yılı itibarıyla beklenmeye başlamıştı.

Genel olarak işsizlik oranlarının ve faiz oranlarının direk bir korelasyonu olduğunu alttaki grafiklerden görebilirsiniz. Türkiye ve ABD nin işsizlik oranları ve faiz oranlarını grafiklerde karşılaştıralım.

FED faiz oranları ve işsizlik oranları grafiği

ABD’nin faiz oranı ve işsizlik oranlarının son 10 yılına baktığımızda, 2009 yılında küresel ekonomik kriz sonrası, işiszlik oranları tüm dünya genelinde yükseldi, dolayısı ile faizler düşürüldü. Grafiklerde görüldüğü gibi. Türkiyede kopya çekerek, aynı yönde karar aldı.

TCMB faiz oranları ve işsizlik oranları grafiği

Peki şimdi, ABD de işsizlik oranları %10 lu seviyelerden %5 lere düşmü, Türkiyede ise işsizlik onranları son iki-üç yılda yükselişe geçerek, %9 lardan %10-11 seviyelerine yükseldi.

Eğer Türkiye faiz oranlarını yükseltir ise ise, zaten yükselişte olan işsizlik oranı çok daha fazla yükselecektir.

Peki Türkiye’de beklentiler ne yönde?

Spekülatif beklentiler; Amerika faizleri arttırdı diye TCMB’de faizleri arttıracak deniyor. Bunun Amerika ile uzaktan yakından bir alakası yok. TCMB eğer faizlerde bir değişiklik yapacak ise bu, Türkiye ekonomisinin, makro ekonomik verilerine dayanarak yapılacaktır.

Merkez bankası yıl başından bu yana faizlerde bir değişiklik yapacağının sinyalini veriyordu, ve bu değişiklik tarih olarak FED’in faizleri arttırmasını bekleyeceğini belirtmişti. Ve işte o gün geldi çattı. Karar günü 22 Aralık 2015.

Bir çok uzman yatırımcı ve analiz uzmanı, değişiklik olmayacağı yönündeki açıklamalar yapsa da, piyada spekülatif olarak bir artış beklentisi var, ekonomik veriler ise, ya aynı kalacak yada düşürülecek diyor.

Yatırımcı Analiz Uzmanlar - Değişiklik olmayacak
Spekülatif Yatırımcı, Piyasa - Faizler yükseltilmeli
Ekonomik Veriler - Faizler düşürülmeli