“Bırakın, yapsın, nasılsa öğrenir” ifadesini bazen duymuşuzdur. Bu ifade genelde çocuklar için geçerlidir fakat yatırımcılar için aynı şey söylenemez. Yatırımcıların en büyük yanlışı ise yaşananlardan bir ders almamaları. Çoğu zaman yaptıkları hataları tekrarlarlar ve her şeylerini kaybedene dek kendilerini frenlemezler.

Bir yatırımcının yaptığı temel hataları inceler isek ;

Kaldırabilieceğimizden daha fazla risk alırız..

Çoğu zaman gözümüzde her şey garantili ve planlanmış görünür. Pek sık başvurduğumuz ise Kaldıraç kullanmak. Kaldıracı bir bal küpü olarak düşünün, ne kadar fazla açsak o kadar fazla kez küpe yöneliriz ve daha fazla dozda bal yeriz. Warren Buffett der ki:

“Alkol ve kaldıraç yüzünden yok olan birçok insan gördüm. Kaldıraç demek borç alarak yatırım yapmak demektir. Bu hayatta gerçekten kaldıraca gerek yoktur. Eğer ki zeki iseniz borçsuz da para kazanabilirsiniz.”

Kaldıraç yatırımcılara kazançlarını ikiye katlamalarını sağlar. Sadece küçük bir sorun var – Kaldıraç sadece karı değil, yatırımcıların zararlarını da etkilemektedir.

Kaldıraç nasıl çalışır ?

Örneğin herhangi bir finans enstrümanını standart 1:100 olan Kaldıraç kullanarak Satın alarak bir pozisyon açtınız, enstrümanın fiyatı %1 oranında yükseldiğinde paranızı ikiye katlarsınız. Çok basit görünüyor, değil mi ?

Peki Satın aldığınız bu enstrümanın fiyatı %1 oranında düşer ise, o zaman başlangıç sermayenizi kaybedersiniz. Diğer bir deyişle 100 kez doğru karar aldınız paranızı 100 katına katladınız, 1:100 kaldıraç ile işlem yaptığınızda tek yanlış bir karar ile tüm yatırımınızı, birikiminizi kaybedebilirsiniz.

Yüksek Kaldıraç: Altın Fırsat veya düpedüz delilik?

Egonuz baya yüksektir

Büyük yatırımcı egonuz, tercüme edersek – güveniniz, çoğu zaman kazanma düşüncesinin oluşmasına ve yatırımlarınızı yaparken borç sermaye almanıza neden olur. Eğer kazançlarınız %100 garantiliyse kazançlarınızın artması için Kaldıraç kullanıyorsunuz demektir. Yatırımcı egosu bir değil, iki değil, bir çok yatırımcıya yanılmıştır  ve bunun sonucunda aynı yanlışı birçok kez yapmalarına neden olmuştur. İsterseniz David Einhorn’a sorun:

“Yüksek egosu olan insanlar – sakın yatırım yapmayın! Egosu yüksek olanlar borsalarda her şeylerini kaybetmiştirler. Gerçeği kabul edin ki, yatırım yapmak her kez için değildir.”

Çabuk ve hızlı şekilde zengin olmayı arzularsınız..

Borsaları tek bir yatırım ile köşeyi dönme yeri olarak görmemelisiniz. Yatırıma “sürat koşusu” olarak değil, “maraton” olarak bakmanız gereklidir. Belirli bir plan ve stratejiniz olması gerekmektedir.
Büyük kazanç istememize neden olan nedir? Gerçektir ki büyük miktarlar kazanmak için çoğu yatırımcıların yüklü sermayeleri yoktur. Bu yüzden de normal risk alabilmek için gerçekçi hedefler belirlemeniz gereklidir. Yıllık %15 oranında kazanç gözüne az gelmesine rağmen, inanın ki bu size finansal olarak bağımsız olabilmeniz için gayet yeterlidir.

Yatırım yapmandan önce yapmanız gerekenler..

Yakın zamanda size gerekecek olan imkanlarla alım-satım yapmaktasınız..

Çocuğunuzun kolej masraflarını kazanabilmek için, elinizdeki sermayeyi borsada oynamaya karar vermeniz doğru bir karar olmayabilir.
Buffet’in söylediği gibi:

“Yatırım ufkunuz “sonsuza kadar” yada en azından “10 yıllık” bir dönemini kaplamalı. Aksi taktirde daimi kayıplar döngüsüne girebilirsiniz.” 

Disiplin ve sabra sahip değilsiniz..

Disiplin ve sabra sahip olmayan yatırımcılar, işlemlerini sürekli olarak iflasın eşiğine sürüklemektedir. Örneğin belirli bir yatırıma girmenin tam zamanını bulmuşsunuzdur. Eğer ki, sabırsız davranarak gereğinden daha erken pozisyon açarak yatırım yaparsanız kaybetmeniz garantidir. Disiplinin diğer bir şekli ise yatırım yapacak kadar ve piyasaya girecek kadar yeterli paranızın olmaması.
Bir örnek verelim – ABD endeksi S&P 500 rekor olarak yüksekti. Dividend “kar payı” ayları gelmiş ve Brexit sonrası, tüm yatırımcılar endeksin daha da yükseleceğinden yanaydı. Yatırımcıların çoğunda beklenen o sabır yoktu ki, endeksleri kısalttılar ve bu da onlara ciddi kayıtlar yaşattı.

Başarının diğer bir kritik niteliği ise disiplindir. Başarmak için pozisyona girebilmek ve çıkabilmek için sadece belirli bir stratejinizin olması yeterli değildir, bu stratejiyi disiplinli bir şekilde takip etmeniz de gerekmektedir. Aksi taktirde aynı hataları sonsuza kadar tekrarlamanız söz konusudur.

Bilmediğiniz Enstrümanlar ile işlem yapmayın..

Kayıplar yaşamanıza sebep olan diğer önemli bir konu ise tanımadığınız ve bilmediğiniz enstrümanlar ile işlem yapmanızdır. Finans uzmanlarının tavsiyesi bildiğiniz ve uzun zamandan beri takip ettiğiniz menkuller ile çalışmanız gerekmektedir. Eğer ki yeni enstrümanlar çalışacaksanız çok küçük yatırımlar yapmalısınız.