Forex Brokerleri Türkiyede SPK Lisanlı Forex Brokerleri
Sermaye Piyasası Kurulu
Sermaye Piyasası Kurulu, 1981 yılında 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile kurulmuştur. Merkezi Ankara’da olup, İstanbul’da temsilciliği bulunmaktadır.
İdari ve mali özerkliğe sahip yetkilerini kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak kullanır. Düzenleyici kamu kurumu niteliğindedir.
İlgili olduğu bakanlık başbakan tarafından görevlendirilen devlet bakanlığıdır.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun Görevleri
- Sermaye piyasalarının işleyiş kurallarını belirlemek.
- Sermaye piyasasının güven, açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını sağlamak.
- Tasarruf sahiplerinin hak ve yararlarını korumak.
- Kurul yetkilerini düzenleyici işlemler tesis ederek (kanun, yönetmelik, tebliğ) ve özel nitelikli kararlar alarak kullanmak.
Aracı Kurumlar
Sermaye piyasası araçlarının başkası nam ve hesabına, kendi nam ve hesabına, kendi namına başkası hesabına alım satımı ile iştigal eden anonim ortaklık şeklinde örgütlenmiş kuruluşlardır.
Aracı kurumlar aracılık faaliyeti dışında repo-ters repo, yatırım danışmanlığı ve portföy yöneticiliği faaliyetinde de bulunmaya yetkilidir.
Aracı kurumların kuruluş ve faaliyet şartları ayrı ayrı belirlenmiştir. Merkez dışında da örgütlenebilirler. Şube, irtibat bürosu ve banka veya özel finans kurumları ile tesis edilen acentelikler merkez dışı örgütleridir. (http://www.tspakb.org.tr/)
Forex Piyasasının Gözetim ve Denetimi
Forex işlemleri son yıllarda Türkiye’de ciddi bir işlem hacmine ve yatırımcı sayısına ulaşmıştır. Ancak bu işlemler, bugüne kadar herhangi bir gözetim ve denetime tabi olmadan piyasanın kendi belirlediği kurallar çerçevesinde yürümüştür.
6111 sayılı Kanun ile kaldıraçlı alım satım işlemlerini düzenleme yetkisi Sermaye Piyasası Kuruluna verilmiştir. Forex piyasasının işleyişinin düzene sokulması ve yatırımcı mağduriyetlerinin önüne geçilebilmesi için Kurulumuz tarafından kapsamlı ve titiz bir çalışma yürütülmüş ve bu çalışmalar sonucunda bir düzenleme taslağı hazırlanmıştır. Kurulumuzca yapılan düzenlemeler 31.08.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe girecektir.
SPK Düzenlemeleri Ne Getiriyor?
Kaldıraçlı alım satım işlemleri yalnızca Kurul tarafından bu faaliyette bulunmak üzere yetkilendirilmiş olan aracı kurumlar ve vadeli işlem aracılık şirketleri tarafından yerine getirilebilecektir.
Kaldıraçlı alım satım işlemlerine ilişkin 3 farklı faaliyet türü mevcuttur:
- Piyasa yapıcılığı
- İşlem aracılığı
- Tanıtım aracılığı
Her bir aracının asgari faaliyet ve sermaye koşulları ile müşterilerine karşı sahip oldukları hak ve yükümlülükleri ayrıntılı bir biçimde belirlenmiştir. Piyasa yapıcılığı (market maker) ve işlem aracılığı faaliyeti (white label) sadece aracı kurumlar tarafından, tanıtım aracılığı (IB) faaliyeti ise aracı kurum ve vadeli işlemler aracılık şirketleri tarafından gerçekleştirilebilecektir. Ancak Tebliğin yürürlüğünden itibaren, bu faaliyetlerin bugüne kadar olduğu şekilde yurt dışındaki bir kuruluşun aracısı olarak yürütülmesi mümkün olmayacaktır.
Bu faaliyeti yapmak isteyen aracı kurum veya vadeli işlemler aracılık şirketleri yurt içinde yerleşik bir aracı kurumun temsilcisi veya aracısı olabilecektir. Bu düzenlemenin en önemli amacı, müşterilerin işlem yapmak üzere yatırdıkları teminatların Türkiye’deki kuruluş üzerinden yurt dışına gönderilmesinin engellenmesi, bu şekilde ülke tasarruflarının yine ülke içinde kalmasının sağlanmasıdır. Teminatların Türkiye’de kalması, yurt dışında yerleşik kurumun iflası durumunda teminatların korunmasına da imkan sağlayacaktır. Yurt dışında faaliyet gösterilmesine ilişkin esaslar Kurulumuzca belirleninceye kadar yurt dışında yerleşik kuruluşların temsilcisi veya aracısı olarak faaliyet göstermek mümkün olamayacaktır.
Tebliğin yürürlüğe gireceği 31.08.2011 tarihi itibariyle, Sermaye Piyasası Kurulunun yetkilendirmediği kurum ve kuruluşlar üzerinden forex işlemleri gerçekleştirilmesi Sermaye Piyasası Kanunu’na aykırılık anlamına gelecektir.
Bu faaliyete ilişkin olarak aracı kurum ve vadeli işlem aracılık şirketlerinin yetkilendirilmesi sürecinde, yalnızca mevcut durum itibariyle piyasa yapıcılığı faaliyetlerinde bulunan ve bu faaliyetlerini devam ettirmek üzere Kurulumuza başvuru yapan aracı kurumlar üzerinden Forex işlemleri gerçekleştirilebilecektir.
Bu çerçevede, belirtilen tarihe kadar olan süreç içerisinde, Kurulumuz tarafından yetkilendirilmemiş kurumlar nezdinde ki tüm müşteri hesaplarının tasfiye edilmesi zorunludur.
Yetkisiz Kuruluşlar
Forex piyasasında ortaya çıkan tek risk fiyatların beklentilerin aksine değişmesi sebebiyle zarar etme riski değildir. Bu işlemlerin yetkilendirilmemiş, hiçbir denetim ve gözetime tabi olmayan kurumların sağladığı platformlar üzerinden yapılması durumunda, bu işlemler aslında yurt dışında yerleşik ve kim olduğu dahi bilinmeyen kişilerle yapılmakta ve yatırımcılar kar elde etseler dahi, çeşitli gerekçelerle karları ödenmeyebilmektedir.
Bu nedenle, yatırımcı işlemlerinin, söz konusu hizmeti sunmak üzere yetkilendirilmiş, gözetim ve denetime tabi olan kurumlar nezdinde gerçekleştirilmesi en önemli hususlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır.
